Kantoortijgers

Kantoortijgers aller landen, sta op!  Een zittend beroep is ook niet alles. Vooral het niet gebruiken van de beenspieren is ongezond. Dus loop naar de printer, sta tijdens vergaderingen en neem een verstelbaar bureau.

Het zou nog ongezonder zijn dan roken en wie het veel doet sterft jonger. Het zijn geen makkelijke tijden voor kantoorklerken en andere beroepszitters. Onderzoeken die harde conclusies trekken over de gevaren van een zittende levensstijl volgen elkaar in rap tempo op. Wie te veel zit, zo luidt de onheilspellende boodschap, brengt zijn gezondheid ernstig in gevaar.

Volgens een groeiende groep gezondheidsgoeroes kunnen we de bureaustoel beter aan de vuilnisman meegeven en ons werk voortaan staand verrichten. In Scandinavië is een zit-stabureau al jaren de normaalste zaak van de wereld. Maar ook trendsetters als Google, Twitter en Facebook bieden hun werknemers staplaatsen om hun gezondheid te verbeteren. De Nederlandse Ontwerpstudio RAAAF kondigde onlangs alvast 'het einde van zitten' aan en ontwikkelde een experimentele kantooromgeving waarin werknemers hun werk staand of hangend kunnen doen.

Toch is het maar de vraag of staand werken nou zo'n enorme verbetering is. Kappers, leerkrachten en horecapersoneel weten uit ervaring dat veel staan leidt tot voet- en rugklachten, pijnlijke gewrichten en spataders. Maar wat moeten we dan, als zitten verderfelijk is en staan niet het antwoord blijkt?

Eerst maar eens terug naar het begin: de gevaren van zitten. Dat je van veel zitten ergonomische klachten als rug- en nekpijn kunt krijgen is geen nieuws. 'Maar de laatste jaren blijkt uit steeds meer onderzoeken dat het daar niet bij blijft', zegt Ingrid Hendriksen die zich als TNO-onderzoekster specialiseert in een gezonde leefstijl voor werknemers.

Onderzoeken tonen aan dat veel zitten op de lange termijn leidt tot allerlei chronische aandoeningen als hart- en vaatziektes, suikerziekte en overgewicht, maar ook tot bijvoorbeeld depressie en bepaalde vormen van kanker. Wie denkt het vele zitten te compenseren door een halfuurtje te sporten per dag, heeft het mis. Hendriksen: 'Ook als je veel beweegt heeft het zitten een negatieve invloed, dat wordt er niet minder op.'

Grootste spieren

En Nederlanders zitten veel. Met een gemiddelde van 6,5 uur per dag zijn we zelfs koploper van Europa. Volgens Hendriksen is dat nog aan de lage kant. 'Deze cijfers zijn gebaseerd op vragenlijsten, mensen onderschatten vaak hoeveel ze zitten op een dag.'

Zitten is zo ongezond, ontdekken wetenschappers nu, omdat we er onze beenspieren niet voor nodig hebben. 'Dat zijn de grootste spieren van het menselijk lichaam', zegt Hidde van der Ploeg, gezondheidsonderzoeker van VU medisch centrum. 'Als je die spieren niet gebruikt worden suikers en vetten in je bloed niet snel genoeg afgevoerd.' En dat is slecht voor je stofwisseling en hart- en bloedvaten.

Van der Ploeg publiceerde de laatste jaren meerdere onderzoeken over het verband tussen zitten en gezondheid. Hij volgde daarvoor gedurende vier jaar een groep van ruim 200 duizend Australiërs ouder dan 45 jaar.ouder dan 45 jaar.

Wat bleek: de veelzitters legden eerder het loodje. 'Mensen die acht tot elf uur per dag zaten, hadden een 15 procent hogere kans om eerder dood te gaan dan personen die maar vier uur per dag zaten.'

Het omgekeerde bleek ook op te gaan: de groep die meer op de been was, leefde langer. Van der Ploeg: 'De mensen die twee tot vijf uur per dag stonden, hadden een 10 procent kleinere kans om vroegtijdig te sterven dan mensen die twee uur of minder stonden.'

Toch zou de onderzoeker werknemers niet aanraden hun zitplek onmiddellijk in t wisselen voor een staplek. 'We moeten zitten niet demoniseren. Een beetje zitten is niet erg, je rust er van uit. Bovendien levert veel staan klachten op aan het bewegingsapparaat.'

Hometrainer met bureau

De meeste houdingen die lange tijd worden aangehouden zijn slecht voor de gezondheid. Zoals wel vaker is afwisseling hier het toverwoord, waarbij we het staan niet moeten overdrijven.

Van der Ploeg raadt een verhouding van twee staat tot een aan. Bijvoorbeeld een uurtje zitten en een half uur staan, of vier uur zitten en twee uur staan. Net wat prettig voelt. 'Maar of deze verhouding de beste is, weten we nog niet. Dat zijn we nog aan het onderzoeken.'

Ook Katrien de Graaf, werkplekadviseur bij Ergoprofs pleit voor afwisseling. 'Het gaat om het grote plaatje. Als je op je werk de hele dag staat en vervolgens thuis uitgeput op de bank ploft en urenlang met een gebogen nek op de iPad bezig bent, dan lijkt me dat niet de oplossing.'

Volgens De Graaf werkt de ideale kantooromgeving afwisseling in de hand. 'Bijvoorbeeld een bureau waaraan je ook kunt staan.' Maar ook kleine dingen als de printer in een andere ruimte zetten, waardoor elke print een korte wandeling vereist, tellen mee. 'Zelf je koffie halen, niet op je werkplek eten en staand vergaderen: het helpt allemaal.'

Dan zijn er nog kantoormeubelen die werk en bewegen combineren, zoals een hometrainer met bureaublad zodat je al trappelend je werk kunt doen.

Maar ook daarbij geldt: wissel het af, adviseert Hendriksen. 'Ik sprak laatst iemand die een loopband onder haar bureau had en zo fanatiek was dat ze 's avonds alleen nog maar op de bank kon zitten. Dat schiet z'n doel voorbij.'

Commentaar schrijven

Commentaren: 0